Dit knaagdier is afkomstig uit Azië en is reeds sinds de 18e eeuw aanwezig in Europa. De bruine rat heeft een ruige, grijs-bruine pels, een stompe snuit, kleine ogen en oren en een dikke geschubte staart die korter is dan het lichaam. Deze dieren planten zich zeer snel voort. Ze planten zich het hele jaar voort en hebben 2 tot 5 keer per jaar een nest van 1 tot 14 jongen.
Bruine ratten leven vooral op vochtige en donkere plaatsen, zoals grachten, riolen, kelders en stallen. Ze worden heel vaak aangetroffen in de nabijheid van de mens. Het zijn alleseters die vooral granen verkiezen maar die zich graag tevreden stellen met etensresten en afval. De bruine rat kan uitstekend graven en kan daardoor schade veroorzaken aan funderingen, taluds en oevers. De uitwerpselen van ratten kunnen voedselvoorraden bevuilen. Bovendien kunnen ze ook ziektekiemen overbrengen. De dieren kunnen ook vraat- en knaagschade veroorzaken aan houtwerk, PVC-buizen, elektrische leidingen, voedingsproducten, veevoeders en landbouwgewassen.
Omwille van deze redenen is de bruine rat opgenomen in een lijst van schadelijke organismen. Dat betekend dat iedereen die verantwoordelijk is voor een terrein, grond of een gebouw maatregelen moet treffen om deze dieren te vermijden en/of te bestrijden. Het is vooral belangrijk om ervoor te zorgen dat ratten zich zo weinig mogelijk thuis voelen. Tracht te vermijden dat ze voedsel, water en onderdak vinden.
Enkele tips om ratten te vermijden
- Ruim regelmatig op in en rond gebouwen
- Stapel verpakte veevoerders op een palet, los van de muur
- Gebruik zoveel mogelijk harde en duurzame materialen voor het stockeren van voeder
- Verzamel huishoudelijk afval in goed afgesloten vuilnisbakken of containers
- Zorg voor een frequente afvoer van het huisvuil
- Vermijd lekkende kranen en leidingen, zorg dat er geen waterplasjes achterblijven
- Zorg ervoor dat de toegangen tot gebouwen en rioleringen worden afgesloten
- Strooi geen kippenvoer op de grond, maar in een voerbakje en neem dit ’s avonds weg
Bestrijding
Indien preventiemaatregelen niet volstaan om de populatie bruine ratten onder controle te houden, is bestrijding noodzakelijk. De bestrijding van de bruine rat bij middel van vallen en klemmen of andere technische vangmiddelen is omwille van de schuwheid van deze dieren erg moeilijk. Daarom wordt het gebruik van rodenticides bij de bruine rat bestrijding nog toegelaten en algemeen toegepast. Ratten lopen vooral langs muren, wanden en voorwerpen en steken niet makkelijk een open plaats over. Het heeft dan ook geen zin om vangmateriaal of lokazen op een open plaats te leggen. Elke bestrijdingsactie moet systematisch en op het gehele terrein worden uitgevoerd. Dit om te vermijden dat de ratten van niet-behandelde naar behandelde plaatsen zouden migreren. Er zijn momenteel echter geen haalbare alternatieven voor een chemische bestrijding beschikbaar om op korte tijd een ware ‘rattenplaag’ te onderdrukken. Op plaatsen waar zeer grote aantallen ratten voorkomen, wordt het wegvangen van al deze dieren immers onhaalbaar. Een constante opvolging van de aanwezige populatie en het snel ingrijpen op die plaatsen waar ratten worden gesignaleerd, kan de ontwikkeling van dergelijke hoge concentraties voorkomen.
Verantwoord omgaan met gifstoffen
Chemische bestrijdingsmiddelen zoals rattenvergif zijn gevaarlijk voor mens en milieu, de stoffen zijn immers gemaakt om te doden. Indien rekening wordt gehouden met onderstaande zaken, worden de risico’s zoveel mogelijk beperkt. Om te vermijden dat andere dieren of kinderen aan het vergif kunnen en om te vermijden dat de gifstoffen in het milieu terecht komen, is het heel belangrijk dat het vergif steeds afgeschermd geplaatst wordt. Dat kan bijvoorbeeld in een “rattenbak” die in de handel te verkrijgen is.
In droge omstandigheden (binnen) wordt best vergif in de vorm van graantjes gebruikt. In vochtige omstandigheden (buiten, langs waterlopen, in riolen) worden best “waterbestendige” gifblokken gebruikt. De hoeveelheid uitgezet giflokaas moet goed afgemeten zijn. Het is beter om kleine hoeveelheden aan te bieden op verschillende plaatsen gedurende een lange periode dan één grote hoeveelheid in één keer uit te leggen. Ratten zijn schuwe dieren. Het duurt soms verscheidene weken vooraleer ze van het rattenvergif durven eten. Bovendien kan het enkele dagen tot enkele weken duren voor de dieren sterven ten gevolge van het gif. Meestal sterven de dieren in hun schuilplaats en is de kans dus klein dat dode ratten worden teruggevonden. Denk niet te snel dat het gif “niet werkt”. Indien het giftig lokaas toch meerdere weken onaangeroerd blijft, ligt het waarschijnlijk niet op een goede plaats, is het niet (meer) smakelijk of zijn er lekkerdere dingen in de buurt. In het laatste geval moet je ervoor zorgen dat dit voedsel voor hen onbereikbaar wordt gemaakt. Rattenvergif is, net als alle chemische bestrijdingsmiddelen, een gevaarlijk product. Eventuele overschotten (met hun oorspronkelijke verpakking) moeten beschouwd worden als gevaarlijke afval en moeten op die manier ook selectief ingezameld worden. Ze horen zeker niet thuis bij het restafval.
Aan het onthaal van het gemeentehuis kan je per maand maximum 10 pakjes ratten- of muizenverguf krijgen.