Sedert enige jaren worden de Kempen tijdens de zomermaanden geplaagd door processierupsen. Kaalgevreten eikenbomen en ernstige jeukhinder bij spelende kinderen of omwonenden zijn de meest gekende gevolgen. Processierupsen verraden hun aanwezigheid door hun sociaal gedrag. Ze eten steeds ’s nachts in groep en vervellen in gemeenschappelijke spinsels. De soort dankt haar naam aan de gewoonte om ‘in processie’ vanuit spinsels op stammen of dikke takken naar het gebladerte te trekken. De processierups heeft een grijsgrauwe kleur, met lichtgekleurde zijden en is getooid met lange haren. In mei komt ze tevoorschijn, tijdens het uitlopen van de eikenbladeren. Ze wordt volwassen in juni. Vaak wordt ze pas dan opgemerkt, als ze bomen gedeeltelijk heeft kaalgegeten. Eikenbomen (vooral inlandse, soms ook Amerikaanse) genieten hun voorkeur. Maar bij gebrek aan voedsel nemen ze evenwel ook genoegen met de bladeren van beuk, Amerikaanse vogelkers en andere boomsoorten.
Welke problemen veroorzaken de rupsen?
Grote groepen processierupsen kunnen de eikenbomen volledig kaal eten. Toch ondervinden gezonde bomen weinig hinder van een éénmalige kaalvraat. Meestal komen ze tijdens de zomer of het volgende jaar opnieuw in blad omdat de rupsen de knoppen niet eten.
Wie ooit in aanraking kwam met de processierups, zal zich vooral de hevige jeukhinder die daarop volgde herinneren. De lange haren, die de rupsen bij verstoring loslaten kunnen bovendien in het lichaam tot ernstige ontstekingen of astmatische reacties leiden! Ze bevatten immers mierenzuur en zijn voorzien van een weerhaakje.
Gezondheidsproblemen bij de mens
Contact met de huid
De netelharen dringen in de opperhuid met een mogelijk ernstige infectie tot gevolg. Binnen acht uren na het contact met de haren verschijnt huiduitslag die met hevige jeuk gepaard gaat. De uitslag verdwijnt binnen de twee weken, maar een arts kan je vlugger van je klachten verlossen. Rechtstreeks contact met de rupsen is niet nodig. De haartjes kunnen, meegedragen door de wind, ook in kledij terecht komen. Ze kunnen verwijderd worden door de kleren grondig te spoelen.
Contact met de ogen
Als de haartjes in aanraking komen met het oogwit kunnen ze een acute ontsteking veroorzaken. Dringen ze nog dieper in het oog binnen, dan kunnen ze een chronische oogontsteking met een soort knobbelvorming teweegbrengen. Omdat er maanden kunnen overgaan wordt het verband dan niet meer gelegd. Enkel met een operatieve ingreep kan het haartje dan nog verwijderd worden.
De bovenste luchtwegen
Bij inademing kunnen slikstoornissen, ontsteking van de neusslijmvliezen en ademhalingsstoornissen optreden.
Wat te doen bij overlast?
Indien de hinder zich bij laanbomen of in openbare parken of domeinen voordoet waarschuw je het gemeentebestuur. Dat zal passende maatregelen treffen of de verantwoordelijke diensten op de hoogte stellen.
Als de rupsen zich op privédomein bevinden dan is het gemeentebestuur niet meer bevoegd voor de bestrijding van de rupsen. Je kan de rupsen dan op twee manieren bestrijden:
Je koopt een bestrijdingsmiddel bij een planten- of dierenspeciaalzaak. Dit product breng je dan aan op de bladeren waarvan ze eten, niet op de rupsen zelf! Wees voorzichtig bij het verwijderen van rupsen of spinsels of het snoeien van aangetaste bomen: draag handschoenen, een stofmasker, een stofbril en beschermende kledij . Wrijf niet in de ogen en was nadien steeds de handen. - Je contacteert een firma gespecialiseerd in het verwijderen van deze rupsen. Zij kunnen de rupsen op verschillende manieren bestrijden bv. wegbranden of wegzuigen. Een lijst van dergelijke firma’s kan je bekomen bij de dienst Leefmilieu.
Wees voorzichtig bij het verwijderen van rupsen of spinsels of het snoeien van aangetaste bomen: draag handschoenen, een stofmasker, een stofbril en beschermende kledij. Wrijf niet in de ogen en was nadien steeds de handen! De nesten met de rupsen in een (papieren) zak sluiten en vernietigen (composteren).
Zitten er rupsen in uw omgeving, geen paniek: gezond verstand en een voorzichtige aanpak kunnen veel hinder voorkomen!